Op 30 juni 2026 concludeerde de Gezondheidsraad dat transgenderzorg voor jongeren in Nederland "zorgvuldig ingericht" is. Voor NPV – Zorg voor het Leven, de organisatie die opkomt voor kwetsbaar leven in de zorg, is die conclusie voorbarig. Niet omdat de raad geen kennislacunes zou benoemen — dat doet hij wel degelijk — maar omdat de commissie die tot het oordeel kwam volgens NPV te smal was samengesteld om zo'n stevige uitspraak te dragen.

Wie zaten er niet aan tafel

NPV wijst erop dat de commissie grotendeels bestond uit mensen die al jaren binnen het bestaande zorgmodel voor transgenderzorg werken. Disciplines die volgens de organisatie onmisbaar zijn bij zo'n verstrekkend advies ontbraken goeddeels: juristen, methodologen, kinderneurologen, ontwikkelingspsychologen, kinderartsen buiten de genderzorg, kinderpsychiaters zonder binding met de bestaande klinieken, en niet in de laatste plaats ouders van de jongeren om wie het gaat. Wie zelf al jaren volgens een bepaald model behandelt, beoordeelt volgens NPV moeilijk onbevangen of dat model zelf deugt.

Vorm in plaats van inhoud

Een tweede kritiekpunt sluit hierop aan: het advies toetst vooral of de procedures rond diagnostiek, geïnformeerde toestemming en indicatiestelling zorgvuldig zijn doorlopen. Over de fundamentelere vraag — of het verantwoord is om onomkeerbare medische ingrepen bij minderjarigen toe te passen op basis van de huidige bewijsbasis — doet het rapport nauwelijks een inhoudelijke uitspraak. "Zorgvuldig" gaat zo over het proces, niet over de uitkomst voor het kind.

Een niet-medisch omschreven kernbegrip

NPV noemt ook een conceptueel probleem: het rapport werkt met de term "genderidentiteit" zonder die medisch-objectief te onderbouwen of scherp te onderscheiden van onderliggende problematiek met een heel andere oorzaak — bijvoorbeeld autisme, trauma of een depressieve stoornis. Zolang dat onderscheid niet helder is gemaakt, is volgens de organisatie ook onduidelijk wát er precies "bevestigd" wordt met een medische behandeling.

Wat NPV bepleit

De organisatie roept niet op tot het schrappen van de zorg, maar tot een breder samengestelde, onafhankelijker herbeoordeling — met meer disciplinaire afstand tot de bestaande praktijk en met serieuze aandacht voor de kennislacunes die de Gezondheidsraad zelf al benoemt, zoals de onzekerheid over langetermijneffecten op vruchtbaarheid en cognitieve ontwikkeling. Zolang die stap niet is gezet, is het volgens NPV te vroeg om te spreken van een zorgvuldig afgerond oordeel.