Comorbide autisme bij genderzorg
Welke percentages autisme worden in onderzoek genoemd onder personen met een hulpvraag in de genderzorg?
Ranges uit onderzoek
Meerdere studies sinds 2010 melden een sterk verhoogde prevalentie van autismespectrumkenmerken onder personen in genderzorg. De gerapporteerde percentages varieren afhankelijk van leeftijd en meetinstrument: van ongeveer 6 tot 26 procent in adolescente populaties, tegenover een algemene bevolkingsprevalentie van rond 1 tot 2 procent. Dat is een factor 5 tot 15 hoger. De associatie wordt door vrijwel alle internationale reviews bevestigd.
Belangrijke studies
- De Vries e.a. (2010, Amsterdam): hoger aandeel ASS-diagnoses bij adolescente patienten genderzorg.
- Strang e.a. (2018, VS): autismekenmerken bij ongeveer 22 tot 26 procent van een klinische cohort.
- Warrier e.a. (2020, VK, n=641000): transgender en gender diverse personen drie tot zes keer vaker autistisch dan cisgender controles.
- Van der Miesen e.a. (2018, Amsterdam): meta-analyse bevestigt verhoogde associatie autisme - genderdysforie.
Wat dit betekent voor zorg
De hoge prevalentie roept vragen op over indicatiestelling, communicatie en informed consent bij autistische adolescenten. Autistische jongeren hebben vaker rigide denken, beperkte cognitieve flexibiliteit en moeilijkheden met het inschatten van langetermijngevolgen van onomkeerbare keuzes. In het Cass-rapport wordt expliciet aandacht gevraagd voor deze comorbiditeit en gewaarschuwd voor het te snel toekennen van een genderdiagnose bij autistische jongeren die hun identiteit nog ontwikkelen.
Kritiek op het affirmatieve model
In een affirmatief model wordt een autistische jongere die een transwens uit, op vergelijkbare wijze begeleid als andere jongeren. Critici stellen dat dit voorbijgaat aan het feit dat autisme zowel de oorzaak van anders-zijn-gevoel kan verklaren (sensorische problemen met secundaire geslachtskenmerken, sociale moeite met genderrollen) als het keuzeproces compliceert. Verschillende detransitioners rapporteren een autistische zoektocht waarin medische transitie een fout antwoord op een echte vraag bleek. Zie ook comorbide ADHD.