Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is de toezichthouder voor zorg en jeugdhulp in Nederland. Voor genderzorg betekent dat: toezicht op klinieken, behandeling van klachten, beoordeling van richtlijn-naleving. Maar er zijn structurele hiaten.

Wettelijke taak

IGJ valt onder het ministerie van VWS. Wettelijk kader: Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), Jeugdwet, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG), en Geneesmiddelenwet. De inspectie kan boetes opleggen, vergunningen intrekken, verscherpt toezicht instellen of zaken voorleggen aan het Openbaar Ministerie.

Wat IGJ wel doet

• Reageert op meldingen: via Landelijk Meldpunt Zorg. Behandelt klachten over individuele zorgaanbieders.
• Periodieke inspecties: bezoekt klinieken en beoordeelt dossiers, hygiëne, protocollen.
• Toetst richtlijn-naleving: kijkt of zorgaanbieders volgens de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg werken.
• Publiceert toezichtkalender: jaarlijks plan met focuspunten; genderzorg verschijnt daarop sporadisch.

Wat IGJ niet doet

• Beoordeelt geen richtlijnen op evidence: als de Kwaliteitsstandaard zelf op zwak bewijs rust, valt dat buiten IGJ-mandaat. Zie IGJ-jaarrapportage.
• Houdt geen uitkomstenregistratie bij: geen systematische cijfers over detransitie, spijt of complicaties.
• Voert geen patroononderzoek uit op genderzorg: in tegenstelling tot Noorse Ukom of Britse CQC bij Tavistock.
• Controleert geen kliniek-overstijgende ontwikkelingen: bv. snelle toename mastectomieën bij meisjes.

Hoe meld je

Meldingen kunnen door patiënten, naasten en zorgmedewerkers via het Landelijk Meldpunt Zorg (online of telefonisch). Anoniem kan, maar dan kan IGJ niet terugkoppelen. Zorgmedewerkers worden via de Wkkgz beschermd tegen represailles. Bij vermoeden van strafbare feiten kun je rechtstreeks naar het OM.

Verbeterpunten

Genderzorg Nederland pleit voor: jaarlijkse aparte rapportage jeugd-genderzorg, verplichte uitkomstenregistratie, en patroononderzoek naar de explosieve toename van verwijzingen (zie cijfers 2020-2025).

Originele bronnen

• IGJ — officiële website
• Landelijk Meldpunt Zorg