Wachttijd genderzorg per kliniek
Hoe verschillen wachttijden in de Nederlandse genderzorg tussen klinieken?
Globale ranges
De publiek opgegeven wachttijden voor intake liggen voor volwassenen tussen ongeveer 24 en 36 maanden bij de grote umc's; voor adolescenten tussen ongeveer 18 en 30 maanden bij Amsterdam UMC en Curium-LUMC. Private aanbieders rapporteren wachttijden tussen enkele weken en enkele maanden, met verschil in aangeboden zorg. Daarna volgt vrijwel altijd een nieuwe wachttijd voor diagnose, hormoonstart en chirurgie. De totale tijd van aanmelding tot eerste chirurgie loopt bij umc's regelmatig op tot 5 jaar.
Per kliniek
- Amsterdam UMC (volwassenen, CGG): wachttijd intake doorgaans 24-36 maanden, totale doorlooptijd tot chirurgie 4-5 jaar.
- Radboudumc (volwassenen): wachttijd intake doorgaans 18-30 maanden.
- Curium-LUMC (jeugd-GGZ, gendervragen): wachttijd intake doorgaans 24-30 maanden.
- Amsterdam UMC (jongeren): wachttijd intake doorgaans 18-30 maanden.
- Private aanbieders (Stepwork, Genderhuis, anderen): enkele weken tot maanden, beperkt aanbod en wisselende kwaliteitscriteria.
- UMCG Groningen (in opbouw): wachttijden nog beperkt vergelijkbaar.
Wat zit in "wachttijd"?
Wachttijden worden vaak gesplitst in: wachttijd tot eerste contact, wachttijd tot intake, wachttijd tot diagnose en wachttijd tot start medische behandeling. Niet alle klinieken publiceren alle subwachttijden. Sommige klinieken meten alleen tot intake; daarna start een interne wachtlijst die niet wordt gerapporteerd. Zie intake versus behandeling.
Toezicht
De NZa houdt een register van opgegeven wachttijden, maar grijpt niet in bij structurele overschrijdingen. De IGJ benoemt het lange wachten in jaarrapportages, maar koppelt er geen handhavingsmaatregel aan. Het Zorginstituut Nederland constateerde in 2024 dat een deel van de wachttijd niet wordt veroorzaakt door capaciteitsgebrek, maar door de toenemende complexiteit en het opnemen van comorbiditeitsbehandeling in het traject. Verwijzers en burgers staan daardoor voor jarenlange onzekerheid zonder zicht op handhaving.